Birleşik Krallık’ta Sponsor Lisansı İptali: Court of Appeal’ın Maaş Denetimi ve Yakın Akraba Kararları

Son güncelleme: 10 Kasım 2026

Özet: Court of Appeal, bir hafta arayla verdiği iki kararla sponsor lisansı iptallerinde Home Office’in yetkisinin sınırlarını farklı yönlerden çizmiştir. Treal Care kararında maaş uyumunun aylık bir hesapla değil bütüncül bir değerlendirmeyle ölçüleceğine, TJ Trading Express kararında ise yakın akrabaya Certificate of Sponsorship atanmasının tek başına iptal için yeterli olduğuna hükmedilmiştir. Bu yazıda iki kararı ve sponsor işverenler bakımından anlamını ele alıyoruz.

Sponsor licence, Birleşik Krallık’ta yabancı çalışan istihdam eden işveren için yalnızca bir izin değil, aynı zamanda sürekli denetime tabi bir yükümlülükler bütünüdür. Lisansın iptali, işvereni yeni çalışan sponsorlamaktan alıkoyduğu gibi, hâlihazırda sponsorlu olan çalışanların oturum izinlerini de doğrudan etkilemektedir.

Yaygın yanılgı, her iptal kararının işverene önceden savunma imkânı tanınarak verildiği ve küçük bir eksikliğin tek başına sonuç doğurmayacağı yönündedir. Court of Appeal’ın Ekim ve Kasım 2026 kararları, bu iki varsayımın da her durumda geçerli olmadığını göstermektedir.

Sponsor Lisansı Hangi Durumlarda İptal Edilir?

Home Office’in sponsor rehberi (Workers and Temporary Workers: guidance for sponsors, Part 3, 28 Ağustos 2026 tarihli 08/26 sürümü) iptal gerekçelerini üç ekte toplamaktadır. Annex C1 zorunlu iptal gerekçelerini, Annex C2 ve C3 ise Home Office’in takdirine bağlı iptal gerekçelerini düzenlemektedir.

Rehbere göre Annex C1 kapsamındaki bir gerekçede Home Office lisansı derhâl ve önceden uyarmadan iptal edebilmektedir; aksi hâlde lisans normalde önce askıya alınmakta ve işverene yazılı cevap için 20 iş günü tanınmaktadır. İptal kararına karşı itiraz (appeal) hakkı bulunmamakta, iptal tarihinden itibaren kural olarak en az 12 ay yeni lisans başvurusu yapılamamaktadır.

Bu nedenle iptal kararları genellikle judicial review yoluyla mahkeme önüne gelmektedir; aşağıdaki iki karar da bu yolla verilmiştir. Judicial review, IAA Level 1 yetki alanının dışında kalan bir yargı yoludur ve bu yazıda yalnızca kararların içeriği bilgi amacıyla aktarılmaktadır.

Treal Care Kararı: Maaş Uyumu Aylık Hesapla mı Ölçülür?

Treal Care (UK) Ltd, sağlık ve bakım personeli sağlayan ve A puanlı sponsor lisansına sahip bir şirketti. Home Office, Ekim 2024’te üç çalışana Certificate of Sponsorship (CoS) üzerinde gösterilen yıllık maaşın altında ödeme yapıldığı gerekçesiyle Annex C1(aa) uyarınca lisansı iptal etmiş, High Court ise Temmuz 2025’te bu kararı bozmuştu.

Home Office’in temyizdeki temel tezi, sponsor rehberinin yıllık maaşın en az on ikide birinin her ay ödenmesini zorunlu kıldığı yönündeydi. Court of Appeal, 5 Kasım 2026 tarihli kararında bu yorumu reddetmiş ve rehberin böyle bir kural içermediğini, bunun sponsorluk sisteminin kaçınılmaz bir sonucu da olmadığını belirtmiştir.

Mahkemeye göre özellikle düzensiz saatlerle çalışanlarda maaş uyumu, CoS dönemiyle orantılı bir süre üzerinden ve mevcut bilgilerin tamamı dikkate alınarak bütüncül bir değerlendirmeyle (rounded assessment) ölçülmelidir. Aylık rakamlar, ödeme geçmişinin bütünüyle birlikte okunabilecek verilerden biridir; tek başına belirleyici değildir.

Kararın ikinci önemli yönü, zorunlu gerekçelerde bile Home Office’in takdir yetkisinin ortadan kalkmadığının ve bir eksiklik tespit edildiğinde sponsora normalde açıklama veya düzeltme fırsatı verilmesi gerektiğinin vurgulanmasıdır. Temyiz reddedilmiş, lisans iptalinin bozulması kesinleşmiştir.

Bununla birlikte, karar sponsor rehberindeki maaş yükümlülüğünü hafifletmemektedir. CoS üzerinde beyan edilen maaşın fiilen ödenmesi ve değişikliklerin bildirilmesi yükümlülüğü aynen devam etmekte, mahkemenin bütüncül değerlendirme ölçütü ancak eksiksiz ve tutarlı kayıtlar üzerinden işleyebilmektedir.

TJ Trading Express Kararı: Yakın Akrabaya CoS Atanması Tek Başına Yeterli mi?

TJ Trading Express Ltd, bir akaryakıt istasyonu ve market işleten, Eylül 2022’de sponsor lisansı almış bir şirketti. Şirket yöneticisi, aynı zamanda Sponsor Management System’in Level 1 kullanıcısı olarak, Kasım 2023’te eşinin kardeşine “Petrol Station Manager” rolü için CoS atamış ve bu akrabalık ilişkisi CoS üzerinde belirtilmemişti.

Home Office, lisansı Mart 2024’te iki gerekçeyle iptal etmiştir: Annex C1(o), yani SMS kullanıcısının kendisine ya da yakın akrabasına veya partnerine CoS ataması, ve Annex C1(z), yani rolün gerçek olmadığına dair makul gerekçe bulunması. Rehberdeki yakın akraba tanımı, eşin kardeşini de kapsamaktadır.

Court of Appeal, 29 Ekim 2026 tarihli kararında Home Office’in temyizini kabul etmiştir. Mahkemeye göre C1(o) kesin çizgili bir kuraldır, ihlali için kötü niyet aranmaz ve ihlalin tartışmasız olduğu bir durumda iptalden önce işverenin savunmasının alınması otomatik bir zorunluluk değildir; rehberin bilinmemesi de anlamlı bir hafifletici neden sayılmamıştır.

Kararın dikkat çeken diğer yönü, Home Office’in “rolün gerçek olmadığı” gerekçesinin yetersiz bulunmuş olmasıdır. Ancak C1(o) tek başına iptali taşıdığı için bu tespit sonucu değiştirmemiş, mahkeme yalnızca kararın C1(z) gerekçesine dayandığı ölçüde hukuka aykırı olduğunu beyan etmiştir.

İki Karar Birlikte Nasıl Okunmalıdır?

İki karar ilk bakışta farklı yönlere işaret ediyor gibi görünse de aynı ayrıma dayanmaktadır: değerlendirme gerektiren bir ihlal ile tartışmasız bir ihlal arasındaki ayrım. Maaş uyumu gibi bir dönem boyunca ve kayıtlarla ölçülen bir yükümlülükte mahkeme bütüncül değerlendirme ve açıklama fırsatı beklemekte; yakın akraba kuralı gibi açık bir olguya dayanan gerekçede ise Home Office’e daha geniş bir hareket alanı tanımaktadır.

Bu ayrım, özellikle aile şirketleri ve kendi şirketi üzerinden sponsorluk planlayan girişimciler bakımından önem taşımaktadır. Şirket sahibi veya yöneticisinin akrabasının istihdamı, rehberdeki istisna ve bildirim kuralları bakımından önceden değerlendirilmesi gereken bir husustur.

Lisans İptal Edilirse Sponsorlu Çalışanlara Ne Olur?

Sponsor rehberinin C10.10 paragrafına göre lisans iptal edildiğinde, ihlale bilerek katılmamış çalışanların oturum izni normalde 60 güne indirilmektedir. Çalışanın bu süre içinde başka bir sponsor bulması veya uygun olduğu başka bir rotada başvuru yapması gerekir; ihlale bilerek ve aktif olarak katılan çalışanların ise kalan izni tamamen iptal edilebilmektedir.

Bu nedenle lisans iptali yalnızca işvereni değil, sponsorlu çalışanların kalıcı oturum (ILR) planlamasını da etkileyebilmektedir. İzin süresinin kısalması ve yeni sponsor arayışı, çalışanın Birleşik Krallık’taki kesintisiz ikamet hesabı bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.

Sponsor Lisansı Uyumunda Sık Yapılan Hatalar

1. CoS’taki maaş ile fiilî ödemenin düzenli karşılaştırılmaması: Treal Care kararı bütüncül değerlendirme öngörse de bu değerlendirme ancak eksiksiz ve tutarlı kayıtlar üzerinden yapılabilmektedir.
2. Akrabalık ilişkisinin önemsiz bir ayrıntı sayılması: TJ Trading Express kararı, yakın akrabaya CoS atanmasının tek başına iptal gerekçesi olabileceğini göstermektedir.
3. Her iptalden önce savunma hakkı tanınacağının varsayılması: Annex C1’deki zorunlu gerekçelerde lisans önceden uyarı yapılmadan iptal edilebilmektedir.
4. SMS kullanıcılarının yetki ve sorumluluklarının belirsiz bırakılması: C1(o), CoS’u atayan SMS kullanıcısının kendisiyle olan ilişkiye bakmaktadır.
5. Mahkeme kararlarının rehber değişikliği gibi okunması: Her iki karar da sponsor rehberinin metnini değiştirmemiş, Home Office’in uygulamasının sınırlarını belirlemiştir.

Sponsor Lisansında Uyum, İhlal Tespit Edilmeden Önce Değerlendirilir

İki karar birlikte okunduğunda, sponsor lisansının korunmasında belirleyici olanın, ihlal ortaya çıktıktan sonra yapılabilecek itirazdan çok, yükümlülüklerin baştan doğru anlaşılması olduğu görülmektedir. Mahkeme, değerlendirme gerektiren konularda işverene açıklama imkânı beklemekle birlikte açık kuralların ihlalinde aynı korumayı tanımamaktadır.

Sponsor rehberi yıl içinde birden fazla kez güncellenmektedir. Bu kararların rehbere veya Home Office uygulamasına yansıması hâlinde yazıyı güncel metne göre yeniden ele alacağız.

Sponsor Lisansı Yükümlülüklerinizi Değerlendirmek İster misiniz?

Şirketinizin sponsor lisansı başvurusunu veya mevcut lisansınızın yükümlülüklerini değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Nihai değerlendirme için lütfen danışmanımızla görüşün. Ayrıntılı bilgi için şirketler için sponsor lisansı ve Self-Sponsorship sayfalarımıza bakabilirsiniz.

E-posta: team@visavisuk.com

Londra: +44 7936 910 888

Web: www.visavisuk.com

Kaynakça:

• R (Treal Care (UK) Ltd) v Secretary of State for the Home Department [2026] EWCA Civ 1420 (5 Kasım 2026): https://caselaw.nationalarchives.gov.uk/ewca/civ/2026/1420
• R (TJ Trading Express Ltd) v Secretary of State for the Home Department [2026] EWCA Civ 1368 (29 Ekim 2026): https://caselaw.nationalarchives.gov.uk/ewca/civ/2026/1368
• Home Office, Workers and Temporary Workers: guidance for sponsors, Part 3: sponsor duties and compliance, sürüm 08/26 (28 Ağustos 2026): https://assets.publishing.service.gov.uk/media/6a904aaddf4246cf45e4661c/Sponsor-guidance-Part-3-compliance-08-26-v1.0.pdf

Visavis, Immigration Advice Authority (IAA) tarafından regüle edilmektedir. IAA kayıt numarası: F202100232. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve Kasım 2026 itibarıyla geçerli kuralları ele almaktadır. Göçmenlik kuralları, Home Office rehberleri, başvuru ücretleri ve değerlendirme uygulamaları zaman içinde değişebilir. Her başvuru kendi koşullarına göre değerlendirilir. Bu içerik, herhangi bir kişinin özel durumu hakkında hukuki veya göçmenlik danışmanlığı teşkil etmez.