İngiltere’de Çocuğun İngiliz Vatandaşlığına Kaydı: Kanundaki Şartlar ve Section 3(1) Kapsamında Takdire Bağlı Başvuru

Son güncelleme:

Özet: Birleşik Krallık’ta doğmak tek başına İngiliz vatandaşlığı sağlamamakta, doğum anında bu sonucu doğurmayan durumlarda vatandaşlık ancak kayıt (registration) yoluyla kazanılabilmektedir. Kanun bazı durumlarda kayıt için açık şartlar öngörmekte, bu şartların karşılanmadığı hâllerde ise Home Office’e section 3(1) kapsamında geniş bir takdir yetkisi tanımaktadır. Bu yazıda iki yol arasındaki farkı ve Home Office’in takdire bağlı başvurularda hangi ölçütlere baktığını ele alıyoruz.

İngiltere’de yaşayan ailelerin sık sorduğu sorulardan biri, çocuklarının İngiliz vatandaşı olabilmesi için önce kendilerinin vatandaşlığa geçmesinin gerekip gerekmediğidir. Bu sorunun cevabı, çocuğun nerede doğduğuna, ebeveynlerin doğum anındaki ve bugünkü statüsüne ve çocuğun İngiltere’de ne kadar süredir yaşadığına göre değişmektedir. Ebeveynlerin kendi başvuru şartları için İngiliz vatandaşlığı başvurusu 2026 rehberimize bakabilirsiniz.

Yaygın varsayımlardan biri, İngiltere’de doğan her çocuğun doğumla İngiliz vatandaşı olduğu yönündedir; diğeri ise ebeveynler vatandaşlığa geçmeden çocuğun vatandaş olamayacağıdır. Her iki varsayım da her durumda doğru değildir ve doğru yolun seçilmesi, başvurunun nasıl değerlendirileceğini doğrudan etkilemektedir. Yetişkin ve çocuklar için vatandaşlık yollarının genel çerçevesini İngiliz vatandaşlığı başvurusu sayfamızda bulabilirsiniz.

İngiltere’de Doğan Her Çocuk İngiliz Vatandaşı mıdır?

1 Ocak 1983’ten sonra İngiltere’de doğan bir çocuk, doğum anında ebeveynlerinden biri İngiliz vatandaşı veya İngiltere’de kalıcı oturum izni (Indefinite Leave to Remain, ILR) gibi bir statüyle kalıcı olarak yerleşik (settled) ise doğumla İngiliz vatandaşı olur. Bu kural British Nationality Act 1981’in 1(1). maddesinde yer almaktadır.

Buna karşılık, doğum anında ebeveynlerden hiçbiri bu statüye sahip değilse, örneğin ikisi de Skilled Worker veya Ankara Anlaşması kapsamında sınırlı süreli oturum izniyle İngiltere’de bulunuyorsa, çocuk İngiltere’de doğmuş olsa da doğumla İngiliz vatandaşı olmaz. Bu durumda vatandaşlık, aşağıda ele alınan kayıt yollarından biriyle kazanılabilir.

Hangi Durumlarda Kayıt Kanundaki Şartlara Bağlıdır?

Kanun, bazı durumlarda kayıt için açık şartlar öngörmektedir. Bu şartlar karşılandığında Home Office kaydı yapmak zorundadır; ayrıca bir takdir değerlendirmesi yapılmaz. Kılavuz bu yolları “entitlement” olarak adlandırmaktadır.

İngiltere’de doğan çocuklar için iki yol öne çıkmaktadır. İlki 1(3). maddedir: ebeveynlerden biri, çocuk 18 yaşını doldurmadan İngiliz vatandaşı olur veya kalıcı oturum alırsa çocuk kaydedilebilir. Bu yolda başvurunun çocuk 18 yaşını doldurmadan yapılması gerekir.

İkincisi 1(4). maddedir: çocuk ilk 10 yılını İngiltere’de geçirmiş ve bu yılların her birinde 90 günden fazla yurt dışında kalmamışsa, 10 yaşından itibaren kayıt için başvurabilir. Bu yolda 18 yaş sınırı bulunmamakta, kişi yetişkin olduktan sonra da başvuru yapabilmektedir. Yurt dışında geçen sürenin bazı yıllarda 90 günü aşması hâlinde Home Office, 1(7). madde uyarınca özel durumlarda takdir kullanabilmektedir.

Örneğin İngiltere’de doğmuş, ilk 10 yılını burada geçirmiş ve ardından ailesiyle Türkiye’ye dönmüş 22 yaşındaki bir kişi, bugün İngiltere’de yaşamasa ve herhangi bir oturum izni bulunmasa da bu yol kapsamında değerlendirilebilmektedir. Bu yolda ebeveynlerin statüsü aranmamakta, ancak iyi karakter şartı uygulanmakta ve başvuru sahibi karar tarihinde 18 yaşını doldurmuşsa vatandaşlık törenine katılması gerekmektedir.

Yurt dışında doğan çocuklar için de 3(2). ve 3(5). maddelerde ayrı yollar bulunmaktadır. Bu yollar, ebeveynin kendisinin de yurt dışında doğduğu için vatandaşlığını “by descent” olarak taşıdığı ve bu nedenle vatandaşlığı çocuğuna doğrudan geçiremediği durumlara ilişkindir; ebeveynin veya ailenin İngiltere’deki 3 yıllık ikameti ve ebeveyn onayı gibi ayrıntılı şartlara bağlıdır. Bu yollarda da başvurunun çocuk 18 yaşını doldurmadan yapılması gerekir.

Section 3(1): Takdire Bağlı Kayıt Ne Anlama Gelir?

Yukarıdaki şartlar karşılanmadığında, British Nationality Act 1981’in 3(1). maddesi Home Office’e 18 yaşından küçük bir çocuğu uygun gördüğü takdirde İngiliz vatandaşı olarak kaydetme yetkisi vermektedir. Kanun, 10 yaş ve üzerindeki çocuklarda aranan iyi karakter (good character) şartı dışında bu yetki için ayrı bir şart saymamaktadır.

Home Office’in çocuk kaydına ilişkin kılavuzu ise bu takdir yetkisinin nasıl kullanılacağını gösteren ve “normal expectations” olarak adlandırılan ölçütler belirlemektedir. Kılavuz, bu ölçütlerin kesin kurallar olmadığını ve her başvurunun kendi koşullarına göre değerlendirilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.

Bu ayrım önemlidir; çünkü ölçütlerin karşılanması kaydı garanti etmediği gibi, karşılanmaması da başvurunun reddedileceği anlamına gelmemektedir. Başvurunun hangi ölçüte dayandığının ve bu ölçütün hangi belgelerle karşılandığının baştan doğru kurulması, değerlendirmenin çerçevesini belirlemektedir.

Home Office Takdire Bağlı Başvurularda Hangi Ölçütlere Bakar?

Kılavuz, takdire bağlı başvurularda kaydın yapılmasını öngördüğü başlıca durumları şöyle sıralamaktadır.

Ebeveynlerle birlikte yapılan başvurular: Ebeveynlerden biri İngiliz vatandaşı ise veya vatandaşlığa geçmek üzereyse, diğer ebeveyn (çocuğun hayatında yer alıyorsa) İngiliz vatandaşı veya kalıcı oturum sahibiyse, çocuk son 2 yıldır İngiltere’de yaşıyorsa ve kalıcı oturum sahibiyse kılavuz, kaydın yapılmasını öngörmektedir. 2 yaşından küçük çocuklarda daha kısa bir ikamet süresi yeterli kabul edilebilmektedir.

5 yılı aşkın ikamet ve kalıcı oturum: Çocuk İngiltere’de 5 yılı aşkın süre yasal olarak yaşamışsa, en az 12 aydır kalıcı oturum sahibiyse ve ebeveynleri de 5 yıllık ikameti tamamlayıp kalıcı oturum almışsa kılavuz, kaydın yapılmasını öngörmektedir. Bu ölçütte ebeveynlerin İngiliz vatandaşı olması aranmamaktadır. Ailenin kalıcı oturum aşamasındaki seçenekleri için earned settlement modeline ilişkin yazımıza ve reşit bağımlı çocukların kalıcı oturum başvurusuna bakabilirsiniz.

10 yılı aşkın ikamet: İngiltere’de 10 yılı aşkın süredir yaşayan bir çocuk bakımından, çocuk İngiltere’de yasal olarak bulunuyorsa ve ebeveynler kendi statülerini düzenlemişse de kaydın yapılması öngörülmektedir. Kılavuz, büyük yaştaki çocuklarda çocuğun kendi bağlarının ebeveynlerin statüsüne ilişkin olumsuzluklardan daha ağır basabileceğini de belirtmektedir.

Kılavuz bunların yanında evlat edinilen çocuklar, evlilik dışı doğan ve babası İngiliz vatandaşı veya kalıcı oturum sahibi olan çocuklar ile ebeveyni doğumdan sonra belirli yollarla vatandaş olan çocuklar gibi daha özel durumlar için de ayrı ölçütler öngörmektedir. Bu durumların her birinde ebeveyn onayı ve iyi karakter şartı ayrıca değerlendirilmektedir.

Örneğin Ankara Anlaşması kapsamında İngiltere’ye gelip kalıcı oturum almış bir aile düşünelim. Çocuk 6 yaşında İngiltere’ye gelmiş, 5 yılı aşkın süredir burada yaşamakta ve ebeveynleriyle birlikte aldığı kalıcı oturumu 12 aydan uzun süredir taşımaktadır. Ebeveynler henüz vatandaşlığa başvurmamış olsa da çocuk için section 3(1) kapsamında başvuru, yukarıdaki ikinci ölçüt çerçevesinde değerlendirilebilecektir. Ebeveynler kendi vatandaşlık başvurularını yapmayı planlıyorsa, çocuğun başvurusunun onlarla birlikte mi yoksa ayrı mı yapılacağı ayrıca planlanmalıdır.

Ölçütler Karşılanmadığında Başvuru Mümkün müdür?

Kılavuz, bu ölçütlerin karşılanmadığı durumlarda başvurunun doğrudan reddedilmesini öngörmemekte, bazı unsurların birlikte değerlendirilmesini istemektedir. Bunların başında çocuğun geleceğinin açıkça İngiltere’de olup olmadığı gelmektedir.

Ebeveynlerin durumu da önemlidir. Kılavuz, kural olarak ebeveynlerden en az birinin İngiliz vatandaşı, diğerinin de kalıcı oturum sahibi olmasını beklemekte; hiçbir ebeveynin vatandaş olmadığı veya vatandaşlığa geçmek üzere olmadığı durumlarda kaydın nadiren uygun olacağını belirtmektedir.

İkamet süresi ve göç statüsü bakımından ise çocuğun kural olarak en az 2 yıldır İngiltere’de yaşaması ve kalıcı oturum sahibi olması beklenmektedir. Kılavuz, 16 yaşından sonra İngiltere’ye gelen çocukların başvurularının reddedilmesini öngörmektedir.

Bu beklentilerin karşılanmadığı bir başvurunun kabul edilebilmesi için, kaydı çocuğun yararına kılan güçlü (compelling) nedenlerin bulunması gerekmektedir. Home Office bu değerlendirmede Borders, Citizenship and Immigration Act 2009’un 55. maddesi uyarınca çocuğun yüksek yararını temel bir unsur olarak dikkate almakla birlikte, bunu tek belirleyici unsur olarak görmemekte ve genel politika gereklilikleriyle birlikte tartmaktadır.

Çocuğun Vatandaşlık Kaydında Sık Yapılan Hatalar

  1. Doğum yerinin tek başına yeterli sanılması: İngiltere’de doğum, ebeveynlerin doğum anındaki statüsüne bağlı olarak vatandaşlık sağlar ya da sağlamaz.
  2. 18 yaş sınırının kaçırılması: 1(3)., 3(1)., 3(2). ve 3(5). maddeler kapsamındaki başvuruların çocuk 18 yaşını doldurmadan yapılması gerekir; 1(4). maddedeki yolun bu sınıra tabi olmaması, diğer yolların da öyle olduğu anlamına gelmez.
  3. Kalıcı oturum süresinin hesaplanmaması: 5 yıllık ikamet ölçütünde çocuğun kalıcı oturumunu en az 12 aydır taşıması beklenmektedir.
  4. Ebeveyn onayının eksik bırakılması: Takdire bağlı başvurularda gerektiğinde her iki ebeveynin onayı aranmakta, onay vermeyen ebeveynin itirazı ayrıca değerlendirilmektedir.
  5. Kılavuz ölçütlerinin kural gibi okunması: Ölçütler karşılanmasa da başvuru değerlendirilebilir; karşılanması ise sonucu garanti etmez.
  6. İyi karakter şartının unutulması: Bu şart, hangi yol kullanılırsa kullanılsın, 10 yaş ve üzerindeki çocuklarda aranmaktadır.

Doğru Yol, Çocuğun ve Ailenin Statüsüne Göre Belirlenir

Çocuğun İngiliz vatandaşlığına kaydında belirleyici olan, ebeveynlerin vatandaşlığa geçip geçmediği kadar, çocuğun doğum yeri, ailenin doğum anındaki ve bugünkü statüsü, çocuğun ikamet süresi ve kalıcı oturum tarihidir. Kanundaki şartlar karşılanıyorsa kayıt bir hak olarak doğmakta, karşılanmıyorsa Home Office’in takdiri devreye girmektedir.

Takdire bağlı başvurularda kılavuzdaki ölçütler değerlendirmenin çerçevesini çizmekte, ancak her dosya kendi koşullarına göre ele alınmaktadır. Bu nedenle başvurunun hangi ölçüte dayandığının, hangi belgelerle desteklendiğinin ve ebeveynlerin kendi başvurularıyla nasıl bir takvim izleneceğinin başvurudan önce netleştirilmesi önem taşımaktadır.

Çocuğunuzun Vatandaşlık Kaydı İçin Hangi Yolun Uygun Olduğunu Değerlendirmek İster misiniz?

Çocuğunuzun ve ailenizin statüsüne göre hangi kayıt yolunun uygun olduğunu dosyanıza özgü olarak değerlendirmek için Visavis ile iletişime geçebilirsiniz. Ön bilgi için sitemizdeki uygunluk testini doldurabilirsiniz; nihai değerlendirme için lütfen danışmanımızla görüşün. Güncel başvuru ücretleri için Home Office başvuru ücretleri sayfamıza, ayrıntılı bilgi için vatandaşlık başvuruları sayfamıza bakabilirsiniz.

E-posta: team@visavisuk.com

Londra: +44 7936 910 888

Web: www.visavisuk.com

Kaynakça:

Visavis Ltd, Immigration Advice Authority (IAA) yetkisi ve denetimi altında faaliyet göstermektedir. IAA kayıt numarası: F202100232. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve Kasım 2026 itibarıyla geçerli kuralları ele almaktadır. Göçmenlik ve vatandaşlık kuralları, Home Office kılavuzları, başvuru ücretleri ve değerlendirme uygulamaları zaman içinde değişebilir. Her başvuru kendi koşullarına göre değerlendirilir. Bu içerik, herhangi bir kişinin özel durumu hakkında hukuki veya göçmenlik danışmanlığı teşkil etmez.

Durumunuza uygun yolu birlikte bulalım

Uygunluk Testi

Size en uygun vize yolunu birlikte bulalım

Birkaç kısa soruyla sizi doğru ekibe yönlendirelim. Nihai değerlendirme için lütfen danışmanımızla görüşün.

Hangi konuda bilgi almak istiyorsunuz?

Son adım

Size nasıl ulaşabiliriz?

Uygunluk Testi

Visavis Ltd, Immigration Advice Authority (IAA) yetkisi ve denetimi altında faaliyet göstermektedir (ref. F202100232). Bilgileriniz yalnızca talebinizi yanıtlamak için kullanılır. Gizlilik Bildirimi

Share your love
Uygunluk Testi