MAC Innovator Founder Vizesinin Kaldırılmasını Önerdi: Mevcut Vize Sahipleri ve Başvuru Hazırlayanlar İçin Ne Anlama Geliyor?

Son güncelleme:

Özet: Migration Advisory Committee (MAC), 17 Kasım 2026’da yayımladığı talent rotaları incelemesinde Birleşik Krallık’ın Innovator Founder vizesinin mevcut hâliyle kaldırılmasını önermiştir. Komite, rotanın korunması hâlinde ise çok daha seçici hâle getirilmesini, kalıcı oturum süresinin 3 yıldan 5 yıla çıkarılmasını ve kalıcı oturumda bir gelir şartı aranmasını tavsiye etmektedir. Bu öneriler bağlayıcı değildir ve bugün yürürlükteki kurallar uygulanmaya devam etmektedir. Bu yazıda raporun bulgularını ve önerilerin mevcut vize sahipleri ile başvuru hazırlayanlar için ne anlama gelebileceğini ele alıyoruz.

Rapor yayımlandıktan sonra en sık duyduğumuz iki soru, Innovator Founder vizesi ile İngiltere’de bulunanların kalıcı oturum planlarının etkilenip etkilenmeyeceği ve başvuru hazırlayanların sürece devam edip etmemesi gerektiğidir. Her iki sorunun cevabı da hükümetin vereceği karara ve bu kararın nasıl bir geçiş düzenlemesiyle uygulanacağına bağlıdır. Rotanın bugünkü şartlarını Innovator Founder vizesi sayfamızda ayrıca ele alıyoruz.

MAC Raporu Innovator Founder Hakkında Ne Tespit Etti?

Innovator Founder vizesi Nisan 2023’te, önceki Innovator ve Start-up rotalarının yerine getirilmiştir. Rota, yeni, yenilikçi, uygulanabilir ve ölçeklenebilir (innovative, viable and scalable) bir iş fikrine sahip kişilere, bu fikrin onaylanmış bir endorsement kuruluşu tarafından onaylanması şartıyla açıktır. Rapora göre rotanın ilk üç yılında toplam yaklaşık 3.400 vize verilmiş, yıllık sayı 2023/24’teki 1.700’den 2025/26’da 800’e gerilemiştir.

Komite, rotanın amaçlarına ulaşmadığı sonucuna varmıştır. Rapordaki başlıca bulgular şunlardır:

  1. Ciro: İşletmelerin dördüncü yılındaki medyan cirosu yaklaşık £105.000’dir; aynı yaştaki İngiliz sahipli işletmelerde bu rakam yaklaşık £360.000’dir. Rapor bu düzeyi, bağımsız bir kafenin yıllık cirosuyla karşılaştırmaktadır.
  2. İstihdam: İşletmelerin medyan çalışan sayısı ilk beş yılda bir ile iki kişi arasında kalmaktadır; bu sayıya vize sahibinin kendisi de dâhil olabilmektedir.
  3. Kişisel gelir: Vize sahiplerinin ikinci yıldaki medyan kişisel geliri yaklaşık £15.800’dür ve benzer profildeki Skilled Worker vize sahiplerinin gelirinin belirgin biçimde altındadır.
  4. Denetim: 2023-2026 arasında onay alan yaklaşık 1.600 kişiden yalnızca 19’unun onayı, yetersiz iş ilerlemesi nedeniyle endorsement kuruluşu tarafından geri çekilmiştir. Komite bu sayıyı, işletme performansı verileri karşısında “şaşırtıcı” bulmaktadır.

Bununla birlikte rapor, az sayıda işletmenin çok yüksek performans gösterdiğini ve patent başvurusu oranının karşılaştırma grubundan yüksek olduğunu da kaydetmektedir. Komitenin değerlendirmesi, bu başarılı örneklerin rotanın genel tablosunu dengelemeye yetmediği yönündedir.

Rapor ayrıca, bazı firmaların yüksek ücret karşılığında başvuru sahiplerine hazır iş fikri ve iş planı sattığını ve iş planlarının zaman zaman tamamen yapay zekâ ile üretildiğini aktarmaktadır. Komite bu uygulamaları kötüye kullanım olarak nitelendirmekte ve endorsement aşamasındaki mülakatın korunmasını önermektedir. Benzer bir tartışmanın Global Talent rotasında da gündemde olduğunu Global Talent güncel gelişmeler yazımızda ele almıştık.

MAC Hangi Önerilerde Bulundu?

Komitenin birincil önerisi, Innovator Founder rotasının mevcut hâliyle kaldırılmasıdır. Hükümetin rotayı korumayı tercih etmesi hâlinde ise şu öneriler yer almaktadır:

  1. Seçicilik: Uygunluk, endorsement ve kalıcı oturum süreçlerinin rotayı çok daha seçici hâle getirecek şekilde yeniden düzenlenmesi; başvuranın girişimcilik geçmişine daha fazla ağırlık verilmesinin değerlendirilmesi
  2. Kalıcı oturum süresi: Kalıcı oturum için gereken sürenin 3 yıldan 5 yıla çıkarılması
  3. Kalıcı oturum ölçütleri: İş başarısı şartlarının, ölçeklenebilirliği gerçekten gösterecek biçimde güçlendirilmesi
  4. Gelir şartı: Kalıcı oturumda en az tam zamanlı National Living Wage düzeyinde kişisel gelir aranması; hastalık veya ebeveyn izni gibi geçici durumlar için esneklik tanınması
  5. Çıkar çatışması: Endorsement kuruluşlarının ücretli destek hizmetlerini yalnızca kendi onaylamadıkları vize sahiplerine sunabilmesi
  6. Veri ve yeniden inceleme: Home Office’in gelir, kâr ve inovasyon verilerini iyileştirmesi ve rotayı bir yıl sonra, ciddi bir iyileşme görülmezse kapatma amacıyla yeniden incelemesi

Komite, yenilikçilik şartının kaldırılmasını önermemekte, yatırımcılara yönelik ayrı bir vize açılmasını veya yatırımcıların Innovator Founder rotasına eklenmesini de desteklememektedir.

Kalıcı oturum ölçütlerine ilişkin tespit ayrıca önem taşımaktadır. Rapora göre başvuru sahipleri kalıcı oturumda en sık iki ölçüte dayanmaktadır: işletmeye en az £50.000 yatırım yapılması ve fikri mülkiyet koruması için başvuru yapılması. Komite, ciro ve istihdam gibi ölçeği gerçekten gösteren ölçütlerin isteğe bağlı kaldığını ve mevcut düzenin işletmenin ulaştığı ölçek konusunda sınırlı güvence verdiğini belirtmektedir.

Bu Öneriler Bugün Yürürlükte mi?

Hayır. MAC’in önerileri bağlayıcı değildir ve hükümet 19 Kasım 2026 itibarıyla rapora bir yanıt vermemiştir. Önerilerin uygulanabilmesi için Immigration Rules’ta değişiklik yapılması gerekmektedir. Bugün yapılan endorsement, vize, uzatma ve kalıcı oturum başvuruları yürürlükteki kurallara göre değerlendirilmektedir.

Raporda, olası bir değişikliğin hâlihazırda rotada bulunan kişilere nasıl uygulanacağına ilişkin bir geçiş düzenlemesi önerisi yer almamaktadır. Geçmişteki rota değişikliklerinde mevcut vize sahipleri için farklı geçiş düzenlemeleri öngörülmüştür; örneğin Start-up rotası kapatıldığında mevcut vize sahipleri izin sürelerini tamamlayabilmiş, ancak Innovator Founder rotasına otomatik olarak aktarılmamıştır. Bu nedenle bir değişiklik gelmesi hâlinde hangi tarihten itibaren ve kimlere uygulanacağı, ancak ilgili kural değişikliği yayımlandığında netleşecektir.

Mevcut Innovator Founder Vize Sahipleri İçin Ne Anlama Geliyor?

Mevcut vize sahipleri bakımından bugün değişen bir kural bulunmamaktadır; 12 ve 24. ay kontrol görüşmeleri (checkpoint) ve 3 yıllık kalıcı oturum yolu yürürlükteki şekliyle devam etmektedir. Bununla birlikte rapor, Home Office’in bu rotaya ilişkin değerlendirmesinin daha sıkı bir yöne ilerleyebileceğini göstermektedir.

Bu nedenle kalıcı oturuma yaklaşan vize sahipleri için işletmenin hangi kalıcı oturum ölçütlerine dayanacağının ve bu ölçütlerin hangi belgelerle kanıtlanacağının erkenden netleştirilmesi önem taşımaktadır. Yalnızca asgari ölçütlere değil, işletmenin cirosu, istihdamı ve iş planındaki hedeflere göre ilerlemesine de dayanan bir dosya, olası bir değişiklik karşısında daha sağlam bir zemin sunabilir. Genel kalıcı oturum şartlarını İngiltere kalıcı oturum (ILR) sayfamızda, kalıcı oturum kurallarına ilişkin diğer gelişmeleri ise earned settlement yazımızda bulabilirsiniz.

Rapor, Innovator Founder vize sahiplerinin yaklaşık %10’unun başka bir vize türüne geçtiğini ve bunların yaklaşık %60’ının Skilled Worker vizesine geçtiğini de aktarmaktadır. Bu veri, bazı vize sahiplerinin işletme planı dışındaki seçenekleri de değerlendirdiğini göstermektedir; böyle bir geçişin uygun olup olmadığı ise kişinin koşullarına göre ayrıca incelenmelidir.

Başvuru Hazırlayanlar İçin Ne Anlama Geliyor?

Rota bugün başvuruya açıktır ve başvurular yürürlükteki kurallara göre değerlendirilmektedir. Ancak başvuru kararı verilirken yalnızca giriş aşaması değil, uzatma ve kalıcı oturum aşamaları da dikkate alınmalıdır; çünkü raporun önerileri en çok bu sonraki aşamaları etkileyecek niteliktedir.

Raporun bulguları, başvurunun asıl ağırlık merkezinin iş planının kendisi olduğunu bir kez daha göstermektedir. İş fikrinin başvuranın kendisi tarafından geliştirilmiş olması, mülakatta savunulabilmesi ve ilk yıllardaki hedeflerin gerçekçi kurulması, hem endorsement hem de sonraki kontrol görüşmeleri açısından belirleyicidir. Hazır satın alınan veya yapay zekâ ile tamamen üretilen iş planları, rapora göre endorsement kuruluşlarının özellikle dikkat ettiği bir sorundur.

Örneğin Türkiye’de birkaç yıldır yazılım alanında şirket yöneten ve İngiltere’de bu işi büyütmek isteyen bir girişimci ile daha önce girişimcilik deneyimi bulunmayan ve iş planını üçüncü bir kişiye hazırlatan bir başvuru sahibi, aynı rota için başvursa bile farklı değerlendirilecektir. Profesyonel geçmişe göre Global Talent veya Skilled Worker gibi başka rotaların daha uygun olup olmadığı da başvurudan önce değerlendirilmelidir.

Innovator Founder Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar

  1. Önerinin kural sanılması: MAC’in önerileri, hükümet tarafından kabul edilip kurallara yansıtılmadıkça yürürlüğe girmiş sayılmaz.
  2. Yalnızca girişe odaklanılması: Başvuru stratejisinin uzatma ve kalıcı oturum aşamaları dikkate alınmadan kurulması.
  3. Hazır iş planı kullanılması: Başvuranın geliştirmediği bir iş planı, mülakatta ve sonraki kontrol görüşmelerinde sorun yaratabilmektedir.
  4. Kalıcı oturum ölçütlerinin geç planlanması: Hangi ölçüte dayanılacağının son aşamada belirlenmesi, kanıtların eksik kalmasına yol açabilmektedir.
  5. Alternatif rotaların değerlendirilmemesi: Profesyonel geçmişi Global Talent veya Skilled Worker için uygun olabilecek kişilerin yalnızca Innovator Founder rotasına odaklanması.

Innovator Founder Rotasının Geleceği Henüz Belirsiz, Mevcut Kurallar Uygulanmaya Devam Ediyor

MAC raporu, Innovator Founder rotasının geleceği konusunda şimdiye kadarki en ağır değerlendirmeyi içermektedir. Komite rotanın kaldırılmasını önermekle birlikte, nihai karar hükümete aittir ve rotanın kaldırılması, daha seçici hâle getirilmesi veya mevcut hâliyle sürmesi seçeneklerinin hepsi henüz açıktır.

Bu belirsizlik döneminde belirleyici olan, yürürlükteki kurallara göre sağlam bir dosya kurulması ve olası değişikliklerin izlenmesidir. Hükümetin rapora vereceği yanıtı ve olası kural değişikliklerini takip ederek bu yazıyı güncelleyeceğiz. Rotanın bugünkü işleyişine ilişkin önceki yazımız için Innovator Founder rotası ile ilgili detaylar sayfasına bakabilirsiniz.

Innovator Founder Dosyanızı Değerlendirmek İster misiniz?

Mevcut vizenizin uzatma ve kalıcı oturum planını veya yeni bir başvurunun uygunluğunu dosyanıza özgü olarak değerlendirmek için Visavis ile iletişime geçebilirsiniz. Ön bilgi için sitemizdeki uygunluk testini doldurabilirsiniz; nihai değerlendirme için lütfen danışmanımızla görüşün.

E-posta: team@visavisuk.com

Londra: +44 7936 910 888

Web: www.visavisuk.com

Kaynakça:

Visavis Ltd, Immigration Advice Authority (IAA) yetkisi ve denetimi altında faaliyet göstermektedir. IAA kayıt numarası: F202100232. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve Kasım 2026 itibarıyla geçerli kuralları ele almaktadır. Göçmenlik kuralları, Home Office kılavuzları, başvuru ücretleri ve değerlendirme uygulamaları zaman içinde değişebilir. Her başvuru kendi koşullarına göre değerlendirilir. Bu içerik, herhangi bir kişinin özel durumu hakkında hukuki veya göçmenlik danışmanlığı teşkil etmez.

Durumunuza uygun yolu birlikte bulalım

Uygunluk Testi

Size en uygun vize yolunu birlikte bulalım

Birkaç kısa soruyla sizi doğru ekibe yönlendirelim. Nihai değerlendirme için lütfen danışmanımızla görüşün.

Hangi konuda bilgi almak istiyorsunuz?

Son adım

Size nasıl ulaşabiliriz?

Uygunluk Testi

Visavis Ltd, Immigration Advice Authority (IAA) yetkisi ve denetimi altında faaliyet göstermektedir (ref. F202100232). Bilgileriniz yalnızca talebinizi yanıtlamak için kullanılır. Gizlilik Bildirimi

Share your love
Uygunluk Testi